آشنایی با داروی سرترالین

سرترالین از مهم ترین و پرمصرف ترین داروهای درمان افسردگی است که موفق شد در سال ۱۹۹۱ تاییدیه سازمان FDA را دریافت کند. این دارو هم خانواده داروهای فلوکستین،سیتالوپرام،اس سیتالوپرام و فلوواکسامین است . این خانواده دارویی که به SSRI معروف هستند با مهار بازجذب سروتونین در سیناپس ها باعث افزایش میزان سروتونین در سیناپس ها می شوند .

این دسته دارویی به دلیل اثربخشی مناسب،عوارض کمتر،خطر بسیار کم اوردوز خط اول درمان در بیماری افسردگی هستند.در این مقاله داروی سرترالین را ازمیان این دسته برای معرفی انتخاب کرده ایم و به سوالات رایج در مورد این دارو پاسخ خواهیم داد.

سرترالین به صورت قرص های ۲۵ ،۵۰ و۱۰۰ میلی گرمی موجود است. این دارو علاوه بر درمان افسردگی اثر ضد اضطرابی هم دارد و در درمان اضطراب،پانیک،اختلال وسواس اجباری ،استرس پس از تروما و ترس از اجتماع هم استفاده می شود.

چند روز زمان می برد تا اثر سرترالین دیده شود؟

بارها دیده شده است که بیمارانی که برای اولین بار برای آنها داروی سرترالین تجویز شده بعد از چند روز مصرف دارو به داروخانه ها و یا پزشک خود مراجعه می کنند و از این موضوع شکایت دارند که وضع بیماری آنها هیچ تغییری نکرده و یا به عبارتی دارو هیچ اثزی نداشته است. نکته مهمی که در رابطه با سرترالین و به طور کل تمامی داروهای خانواده SSRI باید بدان توجه کرد این است که حداقل دو هفته زمان می برد تا اثربخشی این داروها دیده شود البته شروع اثربخشی در بیماران مختلف متفاوت است و بسته به شرایط بیمار و شدت بیماری گاه شروع اثربخشی دارو ممکن است تا شش هفته هم زمان ببرد. بنابراین نمی توان با چند روز مصرف دارو در مورد اثربخشی دارو قضاوت کرد.

نحوه مصرف سرترالین به چه صورت است؟

سرترالین نیمه عمر بالایی دارد به همین خاطر معمولا به صورت یکبار در روز مصرف می شود.معمولا دوز شروع مصرف این دارو یک قرص ۵۰ میلی گرم یک بار در روز است که به تدریج می توان دوز مصرفی را افزایش داد. براساس شرایط بیمار و تشخیص پزشک دوز مورد نیاز  می تواند متفاوت باشد. قرص سرترالین را باید بعد از غذا مصرف کنید چون که مصرف سرترالین در کنار غذا باعث افزایش جذب و در نتیجه افزایش اثربخشی آن می شود ،به علاوه سرترالین می تواند باعث ناراحتی گوارشی شود که مصرف آن با معده پر عوارض گوارشی آن را کاهش می دهد. همچنین غالبا توصیه می شود قرص سرترالین را صبح ها مصرف کنید تا در صورت بروز عارضه بی خوابی دچار مشکل نشوید.

سرترالین چه عوارضی دارد؟

عوارض گوارشی : از شایع ترین عوارض سرترالین می باشد که به صورت های مختلف مثل تهوع،استفراغ ،اسهال، یبوست،سوهاضمه و تغییر در اشتها بروز می کند .عوارض گوارشی شایع ترین عوارض سرترالین هستند که در شروع مصرف سرترالین بیماران از آنها شکایت دارند.معمولا این عوارض چند هفته بعد از شروع مصرف از بین می روند. همان طور که در قسمت بالا توضیح داده شد برای کاهش عوارض گوارشی سرترالین باید این دارو را با معده پر مصرف کنید.

بی خوابی: از دیگر عوارض شایع سرترالین می باشد که حدودا در ۲۰ درصد بیماران مصرف کننده سرترالین دیده می شود. به دلیل همین عارضه توصیه می شود سرترالین را صبح ها مصرف کنید تا مشکل بی خوابی آن اختلالی در خواب شبانه شما ایجاد نکند.

افزایش یا کاهش وزن: سرترالین با تغییر در اشتها و همچنین تغییرات هورمونی می تواند باعث افزایش یا کاهش وزن شود.بروز این عارضه تصادفی است و بستگی به شرایط بیمار دارد.اما عارضه افزایش وزن به مراتب نسبت به کاهش وزن شایع تر است. راه کنترل این عارضه تغییر در رژیم غذایی و کالری دریافتی روزانه است.

اختلال جنسی: یکی از عوارض بسیار شایع سرترالین اختلالات جنسی است که در ۵۰ درصد بیماران مصرف کننده این دارو گزارش شده است.این اختلال در هردو جنس زن و مرد اتفاق می افتد و می تواند به شکل های گوناگونی مثل کاهش میل جنسی ،اختلال نعوذ ،ارگاسم دیررس بروز کند. راه های کنترل این عارضه متفاوت است گاه این عارضه بعد از چند هفته بدون نیاز به مداخله خاصی خود به خود بهبود می یابد اما در صورت عدم بهبودی ممکن است پزشک دوز دارو را کاهش دهد و در صورت عدم بهبود با کاهش دوز ممکن است حتی نیاز باشد داروی دیگری مثل بوپروپیون برای بیمار جایگزین شود.

افزایش موج GT قلب : این عارضه عارضی شایعی نیست اما به دلیل اینکه می تواند باعث آریتمی و حتی مرگ بیمار شود بسیار مهم است.این عارضه به ندرت در افراد سالم و بدون پیش زمینه بروز می کند و غالبا در بیمارانی دیده می شود که مبتلا به بیماری های قلبی و عروقی هستند و زمینه ی قبلی داشته اند.بنابراین در صورتی که داروهای قلبی مصرف می کنید و پزشکتان به تازگی برایتان داروی سرترالین نسخه کرده است حتما در مورد بیماری خود به پزشک اطلاع دهید.

افزایش ریسک خودکشی: این عارضه بیشتر در کودکان و جوانان زیر ۲۴ سال دیده می شود و احتمال بروز آن در یک تا دو ماه اول درمان بیشتر است بنابراین در صورتی که در خانواده کسی را دارید که به تازگی مصرف سرترالین را شروع کرده باید مراقب رفتارهای او باشید و در صورت مشاهده هرگونه تغییر رفتاری در بیمار و یا صحبت بیمار در مورد خودکشی حتما سریعا به پزشک او اطلاع دهید.

سرترالین با چه داروهایی تداخل دارد؟

سندرم سروتونین : مهم ترین و خطرناک ترین تداخل دارویی سرتر‌الین با داروهایی است که می توانند باعث افزایش سروتونین در بدن شوند. به دلیل اینکه خود سرتر‌الین مقدار سروتونین را در بدن افزایش می دهد مصرف سرترالین با این داروها باعث افزایش بیش از حد سروتونین می شود که نهایتا ممکن است منجر به بروز عارضه بسیار خطرناکی به نام سندرم سروتونین می شود که حتی می تواند منجر به مرگ بیمار شود.علاوه بر این داروهایی که متابولیسمشان با سرترالین تداخل دارد و می توانند باعث افزایش غلظت سرتر‌الین در بدن شوند هم می توانند چنین عارضه ای را ایجاد کنند.

 تظاهرات سندرم سروتونین شامل علایم زیر می شود:استفراغ ،افزایش فشار خون،افزایش ضربات قلب،پرخاشگری،لرزش دست،اضطراب شدید،سفتی عضلات

مهم ترین داروهایی که مصرف آنها در کنار سر‌ترالین می تواند منجر به بروز سندرم سروتونین شود عبارت اند از: داپوکستین،لینزولاید ،سلژلین، سوماتریپتان،ریزاتریپتان، دیگر داروهای خانواده SSRI ،ضد افسردگی های سه حلقه ای( مثل نورتریپتیلین،آمی تریپتیلین،ایمی پرامین کلومیپرامین)، ونلافاکسین ،دولوکستین،بوسپیرون،ترامادول ،لیتیوم

خون ریزی گوارشی : از دیگر تداخلات مهم سرترالین با داروهای ضدلخته و ضدپلاکت است .مصرف هم زمان سرترالین با این داروها ممکن است ریسک خونریزی گوارشی را افزایش دهد .آسپیرین، وارفارین و ضدالتهاب های غیراستروییدی مثل ایبوپروفن، دیکلوفناک،مفنامیک اسید،ناپروکسن ، ایندومتاسین و.. از مهم ترین این داروها هستند.

الکل : الکل هم از دیگر ترکیباتی است که با سرتر‌الین تداخل جدی دارد.مصرف الکل با سرترالین می تواند باعث بروز اختلالات حرکتی شود.

پیموزاید: این داروهم تداخل بسیار مهمی با سرترالین دارد.سرترالین می تواند باعث افزایش سمیت این دارو شود.

آیا سرترالین را در بارداری و شیردهی می توان مصرف کرد؟

به طور کلی مصرف سرتر‌الین در بارداری و شیردهی ممنوعیتی ندارد.مصرف سرترالین در سه ماهه اول بارداری اثر تراتوژن ندارد اما در برخی مطالعات گزارش شده است که مصرف سرتر‌الین در سه ماهه آخر بارداری منجر به بروز مشکلاتی مثل ناراحتی تنفسی،تشنج ناپایداری دمایی در نوزاد شده است.هرچند که احتمال بروز آنها بسیار کم است.

در دوران شیردهی هم مصرف سرتر‌الین با بروز مشکلاتی همراه بوده هرچند که مطالعات انجام شده در این باره اندک است،اما به طور کلی مصرف سرترالین در شیردهی نسبت به بسیاری از داروهای ضدافسردگی ارجح است.

منبع :uptodate

تالیف و ترجمه: دکتر داروساز امید سودی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هشت + دوازده =

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.