ریزش موی آندروژنیک در مردان و درمان آن

ریزش موی آندروژنیک شایع ترین فرم ریزش موی در مردان است که اصطلاحا به آن کچلی مردانه هم گفته می شود. ریزش موی آندروژنیک حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد مردان را مبتلا می کند و با افزایش سن احتمال بروز آن افزایش پیدا می کند .

به گزارش شفااینفو، از سن ۵۰ سالگی به بعد بیش از نیمی از مردان به درصدی از ریزش مو مبتلا می شوند. در ریزش موی آندروژنیک الگوی ریزش موها در غالب افراد یکسان است. معمولا ریزش مو از فرق سر و بالای پیشانی شروع می شود.موهای بالای پیشانی به صورت شکل M شروع به عقب رفتن می کنند.در قسمت فرق سر هم ، موها شروع به نازک شدن می کند که به تدریج به سمت جلوی سر پیش روی می کند که نهایتا منجر به طاسی سر می شود.

ریزش موی آندروژنیک به شدت به ژنتیک وابسته است و حدود ۸۰ درصد کسانی که به آن مبتلا می شوند دارای سابقه خانوادگی ریزش مو می باشند.همچنین ریزش موی آندروژنیک با نژاد هم در ارتباط است و در برخی نژادها مثل نژاد کاکازین ( ما ایرانی ها هم جزو این نژاد طبقه بندی می شویم) شیوع بیشتری نسبت به سایر نژادها دارد.

علت

فاکتورهای محیطی و ژنتیکی متعددی هستند که می توانند در ریزش موی آندروژنیک نقش داشته باشند.هرچند علی رغم پژوهش های مختلف انجام شده هنوز بسیاری از این فاکتورها ناشناخته اند. پژوهشگران معتقدند این شکل از ریزش مو با دسته ای از هورمون ها به نام هورمون های آندروژنی به خصوص هورمون دی هیدروتستسترون مرتبط است. اندروژن ها در ایجاد بلوغ جنسی در مردان از اهمیت ویژه ای برخوردارند.هم چنین این هورمون ها در هر دو جنس مرد و زن در رشد منظم موها و فعالیت جنسی نقش ویژه ای دارند.

رشد موها در ساختار هایی در زیر پوست به نام فولیکول رخ می دهد.هر تار مو به صورت عادی به مدت دوتا شش سال رشد می کند که به این دوره فاز آناژن می گویند. بعد از این دوره رشد مو وارد فاز کاتاژن می شود که حدود دوتا سه هفته زمان می برد سپس به مدت چند ماه وارد فاز استراحت می شود که به این دوره فاز تلوژن می گویند و در انتهای این فاز موها می ریزند .این چرخه وقتی فولیکول شروع به ایجاد تار موی جدید می کند دوباره آغاز می شود.افزایش سطح هورمون های اندروژن می تواند منجر به کوتاه شدن چرخه رشد مو و کوتاه شدن و نازک شدن تارهای مو شود.

پژوهشگران به ژن ها مختلفی که احتمالا منجر به ریزش مو می شوند مشکوک هستند. اما نقش یک ژن به نام ژن AR در ریزش مو ثابت شده است. این ژن باعث ساخت پروتیین هایی به نام گیرنده های آندروژنی در بدن می شود.این گیرنده ها به هورمون های اندروژنی پاسخ می دهند. مطالعات نشان داده که تغییر در ژن AR باعث افزایش فعالیت گیرند های اندروژنی در فولیکول ها می شود. هرچند که هنوز مشخص نیست چه عواملی باعث تغییر این ژن و افزایش ریسک ریزش مو می شود.

درمان

هرچند که ریزش مو یک شرایط درماتولوژیک مینور محسوب می شود و عارضه و خطری خاصی برای فرد ایجاد نمی کند اما می تواند از نظر روانی بسیار آزار دهنده باشد و  منجر به کاهش اعتماد بنفس ،افسردگی و اضطراب در افراد شود. به خصوص در افرادی که از سنین پایین یا دوره بلوغ به ریزش مو مبتلا می شوند و سرعت ریزش مو در آنها بیشتر است این مساله بیشتر اتفاق می افتد.

البته مطالعاتی وجود دارد که نشان می دهد بین ریزش موی آندروژنیک و  احتمال ابتلا به سرطان پروستات رابطه وجود دارد و در افراد مبتلا به طاسی احتمال ابتلا به سرطان پروستات بیشتر است. به احتمال زیاد افزایش هورمون دی هیدیروتستسترون است که خطر ابتلا به این دو بیماری را افزایش می دهد.

در حال حاضر تنها داروهایی که برای درمان ریزش موی آندروژنیک تاییدیه سازمان FDA را دارند دو داروی ماینوکسیدیل و فیناستراید هستند که در ادامه به معرفی این دو دارو  نحوه مصرف وعوارض شایعشان می پردازیم.

ماینوکسیدیل

این دارو به صورت محلول موضعی ۲ درصد و ۵ درصد در داروخانه ها موجود است که بدون نسخه هم قابل خریداری است. مکانیسم این دارو بدین صورت است که با افزایش فاز آناژن و کاهش فاز تلوژن باعث تحریک رشد مو می شود.هرچند مکانیسم اینکه چطور ماینوکسیدیل روی این فازها تاثیر می گذارد هنوز کاملا مشخص نشده است.

هردو دوز ۲ درصد و ۵ درصد ماینوکسیدیل اثربخشی خوبی دارند اما ماینوکسیدیل ۵ درصد در مقایسه با ۲ درصد هم اثربخشی  بیشتر دارد هم شروع اثر آن سریع تر است اما  عوارض گزارش شده از ماینوکسیدیل ۲ درصد مثل خارش و تحریک پوست سر در مقایسه با ماینوکسیدیل ۵ درصد کمتر بوده است.

نحوه مصرف ماینوکسیدیل بدین صورت است که باید روزی دوبار و هر بار به مقدار یک سی سی از محلول به ناحیه ای که دچار ریزش مو شده مالیده شود.هنگام مصرف باید پوست سر خشک باشد و تا چند ساعت بعد از مصرف، سر نباید شسته شود.

نکته ی مهمی که در رابطه با ماینوکسیدیل باید بدان توجه کرد این است که این دارو باید به صورت منظم و مادام العمر مصرف شود وگرنه در صورت قطع مصرف دارو دوباره تمامی موهایی که در اثر ماینوکسیدیل رشد کرده اند به سرعت می ریزند. همچنین باید توجه داشته باشید که حداقل سه تا چهار ماه زمان نیاز است تا اثربخشی دارو دیده شود بنابراین برای دیدن اثر بخشی باید صبر داشته باشید و از قطع کردن عجولانه دارو در صورت عدم مشاهده تاثیر مورد انتظار خودداری کنید.

فیناستراید

فیناستراید به صورت قرص های ۱میلی گرم و ۵ میلی گرم موجود است که فقط دوز ۱ میلی گرم آن در درمان ریزش مو کاربرد دارد. دوز ۵ میلی گرم این دارو برای درمان بدخیمی پروستات کاربرد دارد.مکانیسم دارو بدین شکل است که با مهار آنزیم ۵ آلفا ردوکتاز باعث مهار تبدیل هورمون تستسترون به دی هیدروتستسترون می شود. این دارو بعد از ۶ تا ۱۲ ماه تاثیر خود را نشان می دهد. دوز مصرفی فیناستراید برای ریزش مو ،یک میلی گرم یک بار در روز است.فیناستراید مانند ماینوکسیدیل نیاز به مصرف مادام العمر ندارد و می توان بعد از مشاهده اثر بخشی مصرف آن را قطع کرد. فیناستراید تداخلی با غذا ندارد و می توانید آن را قبل یا بعد از غذا مصرف کنید.

عوارض جانبی فیناستراید : فیناستراید می توان موجب اختلال در فعالیت جنسی شود. مهم ترین اختلالات جنسی ناشی از فیناستراید عبارت اند از: کاهش میل جنسی، عدم نعوذ و اختلال در خروج مایع منی.این عوارض در ۱.۵ درصد افرادی که فیناستراید مصرف می کنند مشاهده شده است.همچنین ریسک ابتلا به این عوارض با افزایش سن بیشتر می شود.

اختلالات جنسی ناشی از فیناستراید معمولا برگشت پذیر است و با فطع مصرف دارو عوارض از بین می روند. البته در چند مورد هم مشاهده شده که حتی با قطع مصرف دارو بازهم نشانه های اختلالات جنسی در فرد باقی مانده است هرچند که احتمال بروز عوارض جنسی به صورت دایمی بسیار کم است.

همان طور که گفته شد تنها دو داروی بالا هستند که برای درمان ریزش موی آندروژنیک تاییدیه دارند. البته معمولا در نسخه هایی که توسط متخصصین پوست و مو برای ریزش مو تجویز می شود علاوه بر این دو دارو انواع مختلفی از مکمل و ویتامین ها مثل زینک ،ویتامین E بیوتین، سیستین ب ۶ و… هم در نسخه ها دیده می شود. قابل ذکر است که تاثیر این مکمل ها علی رغم قیمت بالایی که دارند هنوز اثبات نشده است و صرفا تاثیر روانی دارند.

تالیف و ترجمه: دکتر داروساز امید سودی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

3 × 3 =

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.