صنعت داروسازی هند و ایران ،دو صنعت با گذشته ای مشابه اما سرنوشتی متفاوت

صنعت داروسازی هند بزرگ ترین تامین کننده ی داروهای ژنریک در سطح جهان است . ارزش این صنعت درسال ۲۰۱۷ ،۳۳ میلیارد دلار براورد شد و پیش بینی می شود با رشد تقریبی ۲۲.۵ درصد تا سال ۲۰۲۰ به ۵۵ میلیارد دلار برسد.همچنین میزان صادرات دارویی هند در سال ۲۰۱۷ حدودا ۱۷.۲ میلیارد دلار براورد شد که طبق پیش بینی ها تا سال ۲۰۲۰ به رقم ۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

این غول ژنریک ساز بیش از پنجاه درصد نیازهای واکسن دنیا ،چهل درصد داروهای ژنریک بازار امریکا و بیست و پنج درصد کل داروهای انگلستان را تامین می کند.همچنین قابل ذکر است که بیش از هشتاد درصد داروهای ضد ویروس جهان که برای درمان ایدز استفاده می شوند توسط شرکت های هندی تولید می شود.این آمارها حاکی از این است که صنعت داروسازی هند صنعتی بسیار پیشرفته ،به روز و با تکنولوژی مدرن است که توانسته به راحتی قوانین GMP و استانداردهای بین المللی و حتی قوانین سخت گیرانه FDA امریکا را پاس کند و در بازار اکثر کشورهای دنیا از جمله امریکا که خود صاحب بزرگ ترین صنعت داروسازی جهان است حضور پررنگ داشته باشد

.البته صنعت داروسازی هند تنها محدود به داروهای ژنریک نیست بلکه امروزه به مقصد سرمایه گذاری شرکت های مولتی نشنال در حوزه ی R&D تبدیل شده است و شرکت های هندی پروژه های مشترک زیادی را به خصوص در حوزه ازمایشات بالینی با شرکت های مولتی نشنال انجام می دهند.

اما مدت چندان زیادی نیست که از ظهور این امپراطوری بزرگ دارویی می گذرد.اگر حدود پنجاه تا شصت سال به عقب بازگردیم مشاهده می کنیم که صنعت داروسازی هند و ایران وضعیت نسبتا مشابهی داشته اند.در هردو کشور بیش از هشتاد درصد نیازهای دارویی شان از طریق واردات تامین می شد و مابقی داروهایی که در داخل کشور تولید می شدند به محصولاتی تعلق داشت که تحت امتیاز شرکت های مولتی نشنال تولید می شدند و به فروش می رسیدند و سهم شرکت هایی که تحت مالکیت و مدیریت داخلی بودند بسیار اندک بود .

اما سوال اینجاست که هند چه مسیری را طی کرد و چه استراتژی هایی را به کار بست که توانست طی نیم قرن به توانایی دست یابد که نه تنها قادر است نیازهای دارویی جمعیت ۱.۳ میلیارد نفری خود را تامین کند بلکه توانسته در حوزه صادرات هم چنین نقش پررنگی را در سطح جهان داشته باشد.در ادامه به پاسخ این سوال کلیدی می پردازیم و به شرح تعدادی از سیاست های تحول ساز خواهیم پرداخت

لغو قانون پتنت در سال ۱۹۷۰

دولت هند درجهت خودکفایی در تامین داروهای کشور و همچنین پایان دادن به تسلط شرکت های مولتی نشنال در بازار هند مجموعه سیاست هایی را اتخاذ کرد که مهم ترین و تاثیرگذارترین سیاستی که در این راستا اجرا شد لغو قانون پتنت در سال ۱۹۷۰ برای محصولات دارویی ،غذایی و کشاورزی بود.این سیاست باعث شد متخصصین هند بتوانند با مهندسی معکوس بسیاری از داروهایی را که هنوز از زمان پتنت آنها نگذشته بود را با هزینه پایین تر تولید کنند و در بازار داخل بفروشند.همچنین دولت در جهت حمایت از تولید شرکت های داخلی اقدام به وضع تعرفه ی بالا به روی داروهای وارداتی کرد.سیاست دیگری که دولت در این دوره برای دسترسی بیماران به داروهای ارزان تر اجرا کرد تصویب قوانین سختگیرانه قیمت گذاری دارو بود .قوانین جدید شرایط کسب و کار را برای شرکت های مولتی نشنال نامساعد ساخت به همین خاطر از سال ۱۹۷۰به بعد شرکت های خارجی به مرور از بازار هند خارج شدند.این مساله به علاوه  برخی سیاست های تشویقی دیگر برای شرکت های داخلی مثل صندوق های حمایتی باعث شد ظرف مدت کوتاهی صدها شرکت کوچک و بزرگ هندی تاسیس شوند که قادر بودند داروهای ژنریک و بیوسیملار را با قیمت بسیار ارزان تر از انچه پیش از ان شرکت های مولتی نشنال می فروختند در اختیار مردم بگذارند.

پیوستن به توافق واشنگتن

این رویه دولت هند تا اوایل دهه نود ادامه یافت .در اوایل دهه نود دولت هند به توافق واشنگتن پیوست .توافق واشنگتن پیمانی است که مجموعه سیاست هایی را در بر می گرفت که هدف آن آزادسازی بازارها ،کوچک کردن دولت ها خصوصی سازی شرکت ها مقررات زدایی و افزایش سرمایه گذاری خارجی بود .دولت هند هم بعد از پیوستن به این توافق به تدریج دست به مجموعه ای از اصلاحات اقتصادی زد که از جمله مهم ترین انها عبارت اند از خصوصی سازی شرکت های دولتی ،لغو نیاز به اخذ مجوز جهت تاسیس و توسعه واحد های تجاری،اجازه به شرکت های خارجی جهت سرمایه گذاری مستقیم ،برداشتن محدودیت خرید سهام شرکت های داخلی توسط شرکت های خارجی و همچنین کاهش محدودیت های وارداتی .

پیوستن به توافق TRIPS

در سال ۱۹۹۵ دولت هند توافق نامه TRIPS را امضا کرد و رسما به عضویت فعال سازمان تجارت جهانی درآمد.به موجب این قرارداد دولت هند حقوق مالکیت فکری و معنوی را به رسمیت شناخت و دیگر شرکت های هند مجاز نبودند داروهای تحت پتنت را بدون مجوز شرکت سازنده تولید کنند البته برای اینکه صنعت داروسازی هند با شرایط جدید هماهنگ شود یک فرصت ده ساله به آنها داده شد و تا سال ۲۰۰۵ این قانون اجرایی نشد .صنعت داروسازی هند نه تنها از قانون جدید متضرر نشد بلکه به خوبی از این فرصت ده ساله استفاده کرد و ظرفیت های خود را افزایش داد .بعد از اجماع واشنگتن و ازادسازی هایی که بعد از آن صورت گرفت دوباره شرایط برای حضور شرکت های مولتی نشنال و سرمایه گذاری آنها در این کشور مساعد شد. اما این بار این حضور شکل دیگری به خود گرفت و مانند گذشته فقط با دید وارد کردن دارو نبود .این بار شرکت های هندی از حضور دوباره شرکت های خارجی بهره زیادی بردند و شروع به بستن قرارداد های متعدد تجاری با شرکت های مولتی نشنال کردند که از جمله انها می توان به قرارداد joint venture ،تولید قراردادی و تولید تحت لیسانس اشاره کرد.همچنین شرکت های هندی سرمایه گذاری در بخش R&D افزایش دادند .دولت هم برای تشویق شرکت ها برای حرکت به سمت پژوهش و نواوری اقدام به تاسیس صندوق حمایت از تحقیق و توسعه دارویی کرد همچنین اقداماتی را برای افزایش ارتباط بین بخش صنعت و دانشگاه ها انجام داد.شرکت های خارجی هم به دلیل ارزان تر تمام شدن هزینه های R&D شروع به همکاری با شرکت های هندی در حوزه R&D بخصوص در بخش آزمایشات بالینی کردند.مجموعه این عوامل باعث شد صنعت داروسازی هند بعد از اجرا شدن قوانین پتنت همچنان بتواند در صحنه رقابت جهانی باقی بماند و سهم صادرات خود را در بازار داروی جهان ارتقا دهد.

 

داشتن استراتژی توسعه

نکته ای که بسیار در مورد صنعت داروسازی هند پررنگ است وجود استراتژی و برنامه توسعه در تمامی این سالها بوده است.دولت هند در تمامی این سال ها با سنجیدن شرایط و ترسیم نقشه راه سیاست های هوشمندانه ای اتخاذ می کردند . در دوره ای که این صنعت هنوز نوپا بود با اتخاذ سیاست های حمایت از تولید داخل و محدود کردن واردات باعث رشد شرکت های داخلی شدند سپس بعد از اینکه به خودکفایی رسیدند سیاست های ازادسازی اقتصادی، خصوصی سازی و حمایت از صادرات را پیش گرفتند.به نظر می آید هنوز این مساله در کشور ما شکل نگرفته است و هنوز بین سیاستگزاران ما و صنعتگران ما نظر واحدی در مورد مسیر اینده ی صنعت دارویی کشور ما وجود ندارد که شاید بتوان علت اصلی این پدیده را وجود تعارض منافع بین بازیگران این صنعت دانست.

هرچند نمی توان منکر آن شد که تلاش های بزرگی در این زمینه صورت گرفته و کشورما توانسته از نظر اقلام دارو حدود ۹۶ درصد داروهای مصرفی را در داخل تولید کند ولی اگر به امار صادرات داروییمان نگاهی بیندازیم ( حدود ۱۶۰ میلیون دلار در سال ) و این رقم را با میزان صادرات دارویی کشورهایی مثل اردن ترکیه و امارات که به ترتیب میزان ۷۲۰،۸۲۷و ۴۴۰ میلیون دلار صادرات دارند مقایسه کنیم به این نتیجه می رسیم که صنعت داروسازی ما آنطور که باید موفق عمل نکرده است

 

 

چکیده :

صنعت داروسازی هند بزرگ ترین تامین کننده ی داروهای ژنریک در سطح جهان است . ارزش این صنعت درسال ۲۰۱۷ ،۳۳ میلیارد دلار بود.همچنین میزان صادرات دارویی هند در سال ۲۰۱۷ حدودا ۱۷.۲ میلیارد دلار براورد شد که طبق پیش بینی ها تا سال ۲۰۲۰ به ۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوزده + 12 =

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.