مروری بر نظام قیمت گذاری و بیمه دارو در ایران

قیمت گذاری و نحوه ی ورود داروها به فهرست بیمه ها در هر کشور ضوابط و سازو کار مخصوص به خود را دارد. در هر کشور ساختارهای بیمه ای و قیمت گذاری با توجه به بودجه و امکانات آن کشور ،فرهنگ مصرف آن کشور و سیاست های کلان سلامت آن کشور ترسیم می شود و در واقع هیچ دوکشوری را نمی توان یافت که ساختارها و ضوابط دارویی کاملا یکسانی داشته باشند. تمامی این ضوابط و ساختارها به این دلیل تعبیه شده که دارو به نحوی در اختیار مصرف کننده قرار بگیرد که هم از کیفیت مناسبی برخوردار باشد ، هم قیمت آن برای مصرف کننده مناسب باشد و هم تجویز آن برای مصرف کننده به شکلی منطقی صورت بگیرد و در عین حال با بودجه و امکانات نظام سلامت هر کشور هم در توازن باشد تا از تحمیل هزینه های غیرضروری به نظام سلامت جلوگیری شود.کشور ما هم از این قاعده مستثنی نیست و در ایران هم ساختارها و سازوکارهای مختلفی برای قیمت گذاری و بیمه دارو شکل گرفته است که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت.

در ایران هر مولکول دارویی برای اینکه وارد بازار شود ابتدا باید در فهرست رسمی دارویی کشور ثبت شود. تصمیم گیری در مورد اینکه دارو می تواند به این فهرست وارد شود یا خیر توسط شورای بررسی و تدوین لیست داروهای ایران انجام می شود.این شورا که در بدنه وزارت بهداشت تشکیل شده است با بررسی مستندات اثربخشی دارو و لحاظ کردن هزینه های اقتصادی دارو جواز ورود دارو به فهرست را صادر می کند.بعد از ورود مولکول دارو به فهرست رسمی دارویی کشور فرایندهای ورود دارو به لیست بیمه و قیمت گذاری انجام می شود. در ایران این دو فرایند به صورت جداگانه طی می شوند و مراجع تصمیم گیری در مورد آنها متفاوت است.

فرایند ورود دارو به لیست بیمه

بعد از اینکه دارو وارد فهرست رسمی کشور شد تولیدکنندگان و واردکنندگان می توانند برا ثبت دارو در لیست تعهدات بیمه ای اقدام کنند. تصمیم گیری مبنی بر ورود دارو به فهرست داروهای بیمه ای توسط شورای عالی بیمه انجام می شود. این شورا مستقل از وزارت بهداشت است و بخشی از وزارت رفاه و تامین اجتماعی است که یک نماینده وزارت بهداشت هم در آن حضور دارد.متقضیان درخواست خود را به دبیرخانه ی شورای عالی بیمه ارایه می دهند سپس شورای عالی بیمه در کمیته ای تحت عنوان کمیته بررسی تعهدات دارویی مستندات ارایه شده متقاضیان را بررسی می کند و تصمیم گیری می کند که آیا دارو می تواند وارد فهرست بیمه شود یا خیر و در صورت ورود به فهرست شرایط مورد نیاز آن مثلا اینکه ایا دارو برای بیمه شدن نیاز به تجویز متخصص دارد و یا اینکه چند درصد دارو می تواند تحت پوشش بیمه قرار گیرد مشخص می شود. متاسفانه به جز ثبت فرم درخواست مدت زمان رسیدگی به درخواست و نحوه تصمیم گیری برای ورود به فهرست در شورا خیلی شفاف و مشخص نیست و تصمیم گیری ها غالبا بر اساس نظرات افراد انجام میشود تا بر اساس شواهد و مدارک علمی.

شورای عالی بیمه تنها در خصوص ورود دارو به فهرست می تواند تصمیم گیری کند و در فرایند قیمت گذاری دارو دخالتی ندارد قیمت گذاری دارو در کمیسیون جداگانه ای بررسی می شود که به آن خواهیم پرداخت. مکانیسم بیمه شدن داروها در ایران به صورت فهرست مثبت است .به صورت کلی روند ورود دارو به لیست بیمه به دو صورت فهرست مثبت و منفی است. در برخی کشورها مثل انگلستان و آلمان دارو بعد از اینکه در کشور ثبت شد خود به خود وارد فهرست بیمه می شود و بعد از آن است که بعد از انجام بررسی های لازم در صورت صلاحدید دارو از فهرست بیمه خارج می شود که به این شیوه فهرست منفی می گویند. اما در کشورهایی مثل فرانسه، استرالیا و ترکیه مثل ایران مکانیسم ورود دارو به لیست بیمه فهرست مثبت است.

فرایند قیمت گذاری دارو در ایران

فرایند قیمت گذاری دارو در ایران توسط کمیسیونی به نام کمیسیون قیمت گذاری دارو که زیرمجموعه سازمان غذا و دارو است انجام می شود. کمیسیون قیمت گذاری دارو ضوابط جدیدی را برای قیمت گذاری دارو در نظر گرفته است.در این ضوابط نحوه قیمت گذاری داروهای ژنریک ،برند ژنریک و برند و.. باهم متفاوت است . این ضابطه بدین منظور طراحی شده که هم قیمت تمام شده برای بیمار کمرشکن  نباشد هم برای شرکت ها مقرون به صرفه باشد و هم برای شرکت هایی که تولیدات با کیفیت تری نسبت به سایر شرکت های دارند مشوق باشد.در ادامه به بررسی قیمت گذاری هر دسته از این داروها می پردازیم.

قیمت گذاری داروهای برند اصلی

قیمت گذاری این داروها در ایران بر مبنای قیمت پیشنهادی از سوی صاحب پروانه دارو و مقایسه آن با قیمت داروها در کشورهای مرجع شامل استرالیا، یونان، اسپانیا، پرتغال، ترکیه و کشور سازنده انجام میشود. حداکثر قیمت قابل پذیرش برای داروی برند اصلی در گمرک ایران برابر با حداقل قیمت CPT آن دارو یا حداقل قیمت فروش به عمده فروشی آن در کشورهای مرجع خواهد بود.درصورتی که قیمت دارو در هر یک از کشورهای مرجع کاهش پیدا کند آن قیمت مرجع قیمت گذاری جدید دارو در کشور خواهد بود. چنانچه مدت زمان پتنت دارو منقضی شود قیمت دارو باید حداقل ۳۰درصد نسبت به اخرین قیمت CPT کاهش پیدا کند.

قیمت گذاری داروهای ژنریک تولید داخل

تمامی داروهای ژنریک تولید داخل که توسط شرکت های مختلف تولید می شوند قیمت یکسانی دارند.نحوه محاسبه داروهای ژنریک تولید داخل بدین شکل است که داروهای با فناوری معمولی مثل داروهای موضعی ،مایعات خوراکی و اشکال جامد با رهش آنی ۱۰ تا ۲۰ قیمت برند اصلی در بازار ایران را دارند داروهای با فناوری بالاتر مثل داروهای اهسته رهش و داروهای استریل و استنشاقی ۲۰ تا ۴۰ درصد قیمت برند اصلی در بازار داروی ایران را دارند و داروهای با فناوری پیشرفته مثل داروهای نوترکیب و سرطانی ۴۰ تا ۶۰ قیمت برند اصلی قیمت گذاری می شوند.

قیمت گذاری داروهای برند ژنریک

داروهای برند ژنریک تولید داخل در صورت داشتن گواهی GMP و تامین مواد اولیه از منابع دارای گواهی های بین المللی تا ۳۰ درصد بیشتر نسبت به داروهای ژنریک تولید داخل قیمت گذاری می شوند. اما در صورت نداشتن شرایط بالا حداکثر تا ۱۰ درصد نسبت به نمونه های ژنریک داخلی قیمت گذاری می شوند.داروهای برند ژنریک وارداتی هم  بین ۴۰ تا ۶۰ درصد قیمت برند اصلی در بازار ایران قیمت گذاری می شوند.

قیمت گذاری داروهای بدون نسخه(OTC)

قیمت داروهای بدون نسخه با پیشنهاد تولید کننده و با توجه به شرایط دارو در بازار و قیمت پیشنهادی نسبت به سایر نمونه های موجود در بازار مورد پذیرش و تصویب کمیسیون قرار می گیرد.

 

تالیف:دکتر امید سودی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

13 + نوزده =

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.