نکات مهمی که باید در مورد عوارض جانبی دارو های NSAID بدانید

خانواده NSAID ها خانواده ای بسیار قدیمی است.قدیمی ترین آنها آسپیرین است که برای اولین بار از پوست درخت بید استخراج شد.از مهم ترین داروهای این دسته می توان آسپیرین،ایبوپروفن ،مفنامیک اسید،دیکلوفناک ،ناپروکسن، ایندومتاسین و پیروکسیکام را نام برد.این داروها با مهار ساخت پروستوگلاندین ها در بدن باعث کاهش درد ،تب و التهاب می شوند.نکته مهمی که باید در مورد این دارو ها بدانید این است که اثر بخشی این دارو ها در کاهش درد و تب تفاوت چندانی باهم ندارد و تنها خصوصیت ضدالتهابی آنها است که باهم متفاوت است البته داروی آسپیرین خاصیت ضد پلاکتی هم دارد که که در پیش گیری از بیماری های قلبی عروقی از آن استفاده می شود.بنابراین مصرف هم زمان چند داروی NSAID برای کاهش درد و تب اصلا منطقی نیست و نه تنها تاثیر انها را دو چندان نمی کند بلکه باعث افزایش احتمال بروز عوارض آنها می شود.
داروهای NSAID مصرف بسیار زیادی در جامعه دارند و بدون نیاز به نسخه پزشک در داروخانه های کشور به فروش می رسند و متاسفانه در اغلب داروخانه ها اطلاعاتی در مورد عوارض احتمالی این داروها هنگام تحویل به بیماران داده نمی شود همین مساله سبب شده که این تصور اشتباه بین مردم شکل بگیرد که این داروها هیچ عوارضی ندارند.در حالی که همین داروهای به ظاهر ایمن در شرایط خاصی می توانند بسیار پرخطر باشند.جالب است بدانید که در امریکا سالانه ۶۵۰۰۰ نفر به دلیل مصرف این دارو ها در اورژانس بستری می شوند و ۲۰۰۰ نفر از این تعداد جان خود را از دست می دهند .در ادامه به توضیح تعدادی از مهم ترین عوارض این دسته خواهیم پرداخت.
عوارض گوارشی
همان طور که اشاره شد NSAID ها تولید پروستوگلاندین ها را در بدن مهار می کنند و چون این مولکول ها در بدن اثر محافظتی در دیواره دستگاه گوارش در برابر اسید معده را دارند با مهار تولید انها احتمال بروز علایمی مثل سوهاضمه ،زخم گوارشی و خون ریزی معده وجود دارد بنابراین افرادی که سابقه بیماری های گوارشی دارند بخصوص کسانی که زخم معده دارند باید از مصرف سرخود این داروها خود داری کنند.البته خطر این علایم فقط محدود به افرادی که مشکل زمینه ای دارند نیست افراد سالم هم در صورت مصرف دوزهای بالا ممکن است به این علایم مبتلا شوند.نکته ی مهم دیگر این است که مصرف هم زمان برخی داروها مثل وارفارین و کورتون ها با NSAID ها می تواند احتمال بروز علایم گوارشی را به شدت بالا ببرد.
عوارض کبدی
چون NSAIDها توسط انزیم های کبدی متابولیزه می شوند پس باری را روی کبد ایجاد می کنند.همچنین با مکانیسم های دیگر یک عارضه کشنده کبدی هم ایجاد می کنند که بسیار نادر است.به طور کلی طبق گزارشات احتمال بروز عوارض کبدی با دیکلوفناک بیشتر بقیه NSAIDهاست.
سندرم Reye
این سندرم بسیار کشنده است و اندام های مختلف بخصوص کبد و مغز را تحت تاثیر قرار می دهد.در کودکانی که عفونت ویروسی مانند انفولانزا یا واریسلا داشته اند در صورت مصرف آسپیرین احتمال بروز این سندرم بسیار بالا می رود.بنابراین مصرف با وجود اینکه اسپیرین ۸۰ میلی گرم میان مردم به اسپیرین بچه معروف است توصیه می شود از مصرف اسپیرین در کودکان زیر ۱۶ سال خودداری شود.
عوارض کلیوی
به دلیل اینکه پروستوگلاندین ها باعث تنگ کردن و انقباض رگ ها می شوند و یکی از این رگ ها رگ وابران کلیه است در نتیجه NSAID ها با مهار پروستوگلاندین ها باعث گشاد شدن رگ وابران وکاهش جریان خون کلیه می شوند بنابراین امکان دارد درجاتی از مشکلات کلیوی را در اثر مصرف NSAID ها ببینیم که گفته می شود این مشکل با ایندومتاسین بیشتر از سایر NSAID ها است.
عوارض قلبی و عروقی
اعمالی نظیر انقباض عروق تجمع پلاکتی و ترومبوز همه به وسیله پروستوگلاندین ها تنظیم می شود و مصرف NSAID ها ممکن است با مهار پروستوگلاندین ها باعث احتباس آب و نمک شود.بنابراین بیماران قلبی عروقی باید در مصرف این داروها احتیاط کنند.داروی ناپروکسن نسبت به سایر NSAID ها داروی امن تری برای بیماران قلبی عروقی است
منع مصرف آسپیرین در آسم
آسپیرین هم باعث القای حملات آسم می شود هم می تواند یک نوع حساسیت ریوی ایجاد کند به همین دلیل مصرف آسپیرین در بیماران مبتلا به آسم منع مصرف دارد البته در رابطه با سایر NSAIDها هم احتمال تشدید آسم وجود دارد ولی چون نسبت به اسپیرین خیلی کمتر است منع مصرف ندارد بلکه توصیه می شود تا حد ممکن از مصرف آنها خودداری شود.داروی celecoxib نسبت به سایر NSAIDها در این بیماران امن تر است
مصرف NSAID ها در بارداری
NSAIDها در سه ماهه سوم بارداری منع مصرف دارند به طور کلی توصیه می شود خانم های باردار برای کاهش درد و تب های معمولی از داروی استامینوفن استفاده کنند
به جز عوارض گفته شده NSAID ها عوارض دیگری هم دارند مثل گیجی افسردگی توهم اختلال در تخمک گذاری،مننژیت واکنش های آلرژیک کهیر اژیوادم سندرم استیون جانسون که البته به دلیل اینکه شیوع این علایم بسیار کم است نسبت به عوارض بالا نگرانی ها نسبت به آنها کمتر است.
آیا ایبوپروفن باعث پوکی استخوان می شود؟
یک تصور رایجی که بین مردم جا افتاده است این است که مصرف ایبوپروفن باعث پوکی استخوان می شود،این تصور اشتباه است و احتمال بروز پوکی استخوان با این دارو بسیار اندک است و آن هم در صورتی ممکن است رخ دهد که با دوزهای بسیار بالا در مدت طولانی استفاده شود بنابراین با مصرف چند دوز متعارف ایبوپروفن هیچگاه دچار این عارضه نمی شویم
چکیده: داروهای NSAID مصرف بسیار زیادی در جامعه دارند و بدون نیاز به نسخه پزشک در داروخانه های کشور به فروش می رسند و متاسفانه در اغلب داروخانه ها اطلاعاتی در مورد عوارض احتمالی این داروها هنگام تحویل به بیماران داده نمی شود همین مساله سبب شده که این تصور اشتباه بین مردم شکل بگیرد که این داروها هیچ عوارضی ندارند.شفااینفو

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × 2 =

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.