هر آنچه که نیاز دارید در مورد آفت دهان بدانید

آفت نوعی ضایعه دردناک دهانی است که ظاهر آن به صورت گرد و یا بیضی شکل، کم عمق و با رنگ سفید متمایل به خاکستری است. قطر ضایعات آفت کوچک است و غالبا کمتر از یک سانتی متر است و معمولا به صورت دستجات کوچکی از حداکثر پنج زخم دیده می شوند.

محل بروز ضایعات معمولا پشت لب ها، گونه ها و زیر وکناره ی زبان است . ضایعات آفتی معمولا (۸۰درصد موارد) عودکننده هستند و ممکن است در طول زندگی یک فرد چندین بار بروز پیدا کنند و خود به خود بدون نیاز به درمان خاصی بهبود یابند .ویژگی های گفته شده برای نوع شایع آفت دهانی بود که به اصطلاح به آن آفت مینور گفته می شود.

در نوع کمتر شایعی از آفت دهانی به نام آفت ماژور  ضایعات آفتی ممکن است بزرگتر از حالت عادی(بزرگتر از یک سانتی متر) باشند و چندین هفته و حتی چند ماه طول بکشد تا بهبود یابند و ممکن است بعد از بهبودی اسکار به جای بگذارند. نوع دیگری از آفت وجود دارد که آفت هرپتی فرم نامیده می شود که نسبت به دو نوع قبلی شیوع آن کمتر است. در آفت هرپتی فرم ضایعات به صورت متعدد و ریز هستند و غالبا روی سطح زبان و عقب دهان ظهور پیدا می کنند. ضایعات هرپتی فرم معمولا در کمتر از یک ماه بهبود می یابند.

شیوع

میزان شیوع آفت های دهانی مینور در جامعه بالاست و تقریبا بیست درصد افراد جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد. آفت دهانی می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد  اما غالبا در سنین بین ۱۰ تا ۴۰ سال بروز می کند. حدودا ۶۰ درصد افراد جوان حداقل یک بار به ضایعات آفتی دچار می شوند. همچنین شیوع آفت در زنان بیشتر از مردان است.جالب است بدانید که افراد سیگاری کمتر از سایر افراد جامعه به آفت دهانی مبتلا می شوند هر چند مصرف سیگار احتمال بروز سایر ضایعات دهانی و مخاطی را افزایش می دهد.

علت

علت آفت دهان هنوز ناشناخته است.البته حدود ۴۰ درصد از کسانی که به آفت مبتلا می شوند سابقه خانوادگی داشته اند.چندین تئوری برای توضیح علت آفت دهان مطرح شده است که عبارت اند از: ژنتیک، استرس، تروما،حساسیت به ماده غذایی ، کمبود برخی مواد مغذی (آهن، زینک و ویتامین ب ۱۲) و عفونت.هرچند که هیچ یک از این علل هنوز اثبات نشده اند و در حد تئوری باقی مانده اند.

درمان

همان طور که اشاره شد در اغلب موارد ضایعات آفتی خود بهبود شونده هستند و بدون نیاز به دخالت خاصی خود به خود بعد از ده روز تا دو هفته بهبود می یابند.فقط به دلیل اینکه این ضایعات بسیار دردناک هستند هنگام غذا خوردن و بلعیدن می توانند بسیار آزار دهنده باشند .به همین دلیل برای کاهش علایم و کاهش دوره بیماری می توانید از پماد های دهانی کورتیکواستروییدی ، مسکن های موضعی و محلول های آنتی باکتریال استفاده کنید.

کورتیکواستروییدهای دهانی : کورتیکواسترویید های دهانی مثل خمیر تریامسینولون که با دو برند Triadent  و  Adcortylدر بازار دارویی ایران موجود است می توانند درد ضایعات آفتی را تسکین دهند البته مطالعاتی هم وجود دارد که نشان می دهند کورتیکواسترویید های دهانی می توانند زمان بهبود آفت را تسریع کنند. این محصولات را می توانید روزی دو تا سه بار روی محل ضایعه آفتی بمالید.

مسکن های موضعی : برای کاهش درد ضایعات آفتی می توانید از مسکن های موضعی مثل شربت دیفن هیدرامین (غرغره کردن)،لیدوکایین و بنزوکایین به صورت چندبار در روز استفاده کنید.

محلول های آنتی باکتریال : دهان شویه ی کلرهگزیدین معروف ترین دارو از این دسته است که می تواند بهبود آفت و جلوگیری از عفونی شدن آن موثر باشد روش مصرف این دهان شویه بدین شکل است که باید حدود ده سی سی از این محلول را به مدت یک دقیقه دوبار در روز استفاده کنید .این دهان شویه در افراد باردار و شیرده نیز قابل استفاده است.اما توجه داشته باشید که مصرف طولانی مدت این دهان شویه می تواند باعث تیره شدن دندان ها شود.

نکاتی که باید بدان توجه کنید

۱. اگر برای اولین بار است که به آفت دهان مبتلا شده اید بهتر است به پزشک و یا دکتر داروساز مراجعه کنید تا از آفت بودن ضایعه مطمئن شوید.

۲. اگر کودک زیر ده سال دارید که برای اولین بار دچار ضایعات دهانی شده به پزشک مراجعه کنید. چون در کودکان زیر ده سال ویروس هرپس سیمپلکس از علل شایع زخم دهانی است به خصوص اگر قبل از ظهور ضایعه کودکان دچار علایم سیستمیک مثل تب و یا عفونت شده باشد.

۳. اگر ضایعات بدون درد هستند حتما به پزشک مراجعه کنید چون که ضایعات دهانی که در اثر سرطان ایجاد می شوند بدون درد هستند بنابراین ضایعات دهانی بدون درد باید جدی گرفته شوند.

۴. اگر دوره ضایعات دهانی بیش از دو هفته طول کشید و یا اگر تعداد ضایعات بیش از پنج عدد بود و یا اگر قطر ضایعات بیش از یک سانتی متر بود به پزشک مراجعه کنید تا از ماهیت ضایعه مطمئن شوید.

۵. اگر علاوه بر دهان در ناحیه تناسلی و یا چشم هم ضایعات بروز کرده است به پزشک مراجعه کنید.وجود ضایعات در ناحیه تناسلی و چشم ها می تواند ناشی از بیماری بهجت باشد.

۶. در صورتی که با شروع مصرف برخی داروها مثل نیکوراندیل، آلندرونیت، بتابلاکرها مثل پروپرانولول و یا افزایش دوز آنها دچار این ضایعات شده اید به پزشک خود اطلاع دهید.این داروها  می توانند ضایعات دهانی ایجاد کنند.

تالیف و ترجمه: دکتر داروساز امید سودی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

6 + بیست =

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.